จับตา! 18 มี.ค.นี้ประชุมตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ถกปม “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้งหรือไม่

จับตา! 18 มี.ค.นี้ประชุมตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ จะมีวาระถกปม “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้งหรือไม่ หลังผู้ตรวจฯ มีมติส่งคำร้อง เหตุน่าเชื่อได้ว่าทำให้การลงคะแนนไม่ลับ

เมื่อวันที่ 16 มี.ค. 2569 ที่สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ มีรายงานแจ้งว่า ในการประชุมของศาลรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 18 มี.ค.นี้ คาดว่าจะมีการพิจารณาคำร้องคดี “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้ง ไว้พิจารณาหรือไม่ หลังจากผู้ตรวจการแผ่นดินเห็นว่ามีประเด็นเพียงพอส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัย เนื่องจากน่าเชื่อได้ว่า สามารถเชื่อมโยงหรือสืบค้นย้อนกลับถึงตัวผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ทำให้การออกเสียงลงคะแนนไม่เป็นความลับ ขัดกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญมาตรา 83 และมาตรา 85

อย่างไรก็ดีต้องรอดูว่าเอกสารและข้อมูลตามมติของผู้ตรวจการแผ่นดิน จะส่งถึงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ผ่านฝ่ายสารบรรณของสำนักงานเลขาธิการศาลรัฐธรรมนูญภายในวันนี้ (16 มี.ค.) หรือไม่ เพื่อให้ฝ่ายสำนักงานเลขาธิการศาลรัฐธรรมนูญ แจ้งให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญรับทราบ เพื่อพิจารณาปฏิบัติตามขั้นตอน โดยจะต้องส่งคำร้องและเอกสารทั้งหมดให้กับคณะกลั่นกรอง และสำนวนคดี ที่จะมีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ประมาณ 3 คน ร่วมอยู่ในอนุกรรมการฯ และเจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมาย เพื่อกลั่นกรองเบื้องต้นว่า คำร้องสมบูรณ์ครบถ้วนหรือไม่ ต้องให้มีการส่งเอกสารเพิ่มเติมหรือไม่

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า คำร้องดังกล่าวมีต้นทางจากประชาชนที่ยื่นเรื่องผ่านสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้ตั้งข้อสังเกตว่าการพิมพ์ “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้ง อาจเปิดช่องให้สามารถตรวจสอบ หรือเชื่อมโยงย้อนกลับถึงผู้ใช้สิทธิได้ อาจกระทบต่อหลักการสำคัญของการเลือกตั้งที่ต้องเป็นการออกเสียงโดยลับตามรัฐธรรมนูญ ก่อนที่มติผู้ตรวจการแผ่นดินจะส่งศาลรัฐธรรมนูญ พิจารณาวินิจฉัยเมื่อ 13 มี.ค.ที่ผ่านมา

ด้านสำนักงาน กกต. ชี้แจงว่า การใช้บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการปลอมแปลงบัตรและใช้ตรวจสอบกระบวนการจัดพิมพ์เท่านั้น พร้อมย้ำว่าไม่สามารถระบุตัวผู้ใช้สิทธิได้ ขณะที่การประชุมวันที่ 18 มีนาคมจะเป็นขั้นตอนสำคัญในการพิจารณาว่าศาลจะรับคำร้องเข้าสู่กระบวนการวินิจฉัยหรือไม่