"สิริพงศ์" แจงเดินหน้า "แลนด์บริดจ์" เป็นเวลาที่ใช่-คุ้มค่า-ลดเวลาผ่านช่องแคบมะละกา ทางออกวิกฤตเดินเรือโลก

นางสาวอรทัย เกิดทรัพย์ สส.ภูเก็ต พรรคกล้าธรรม ตั้งกระทู้สดถามนายกรัฐมนตรี ถึงโครงการแลนด์บริดจ์ โดยนายกรัฐมนตรี มอบหมายให้นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม และนายพิพัฒน์ มอบหมายให้นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นผู้ตอบกระทู้แทน

นางสาวอรทัย ตั้งคำถามถึงความชัดเจนในการรื้อฟื้นโครงการแลนด์บริดจ์ที่เคยเงียบหายไป จากข้อคัดค้านด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม โดยตั้งข้อสังเกตว่าเหตุใดรัฐบาลจึงเร่งผลักดัน ทั้งที่ไม่มีในคำแถลงนโยบาย ขณะที่การแก้ปัญหาวิกฤตอื่นยังไม่เป็นรูปธรรม พร้อมขอให้ชี้แจงความคุ้มค่าหลังพบข้อมูลขัดแย้งกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยผลการศึกษาจากศูนย์บริการวิชาการจุฬาลงกรณ์ ร่วมกับสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ระบุว่าโครงการ 30 ปี ไม่สามารถคืนทุนได้ มีค่าผลตอบแทนที่คาดว่าเราจะได้จากการลงทุน (NPV) และ ผลตอบแทนทางการเงิน (FIRR) ติดลบ แต่สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) กลับระบุว่าจะคืนทุนได้ภายใน 24 ปีและมีค่า NPV เป็นบวก จึงขอทราบที่มาของตัวเลขจาก สนข. ที่ยังขาดความชัดเจนเรื่องฐานลูกค้าและการดึงส่วนแบ่งจากช่องแคบมะละกา พร้อมทิ้งท้ายว่าหากการลงทุนล้มเหลวและไม่คุ้มค่า ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น

ซึ่ง นายสิริพงศ์ ชี้แจงว่า โครงการแลนด์บริดจ์มีการพูดถึงมาอย่างยาวนาน โดยสาเหตุที่หยิบยกขึ้นมา เนื่องจากมีข้อเท็จจริงและข้อถกเถียงที่เกิดขึ้นในโลกนี้หลายข้อมูล เช่น สถิติการเดินเรือผ่านช่องแคบมะละกา 90,000 ลำต่อปี และคาดว่า ในปี 2030 จะมีเรือผ่านช่องแคบนี้ 110,000 ลำต่อปี ทำให้เกิดความแออัด

ขณะเดียวกัน ส่วนที่แคบที่สุด ซึ่งกว้างเพียง 2.8 กิโลเมตร มักเกิดอุบัติเหตุถึง 60 ครั้ง แสดงให้เห็นความแออัดที่เกิดขึ้น และเมื่อดูสภาพการเดินเรือทางน้ำในทั่วโลก เช่น บริเวณคลองสุเอช ที่เกิดเหตุเรือเอเวอร์กรีนติดกีดขวางทาง, เหตุการณ์ก่อการร้ายในทะเลแดง ที่ทำให้เรือขนส่งสินค้าต้องแล่นเรืออ้อมแหลมกู๊ดโฮป ทำให้ต้องใช้เวลาเพิ่มอีก 10 วัน และสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ บริเวณคลองปานามา ที่ทำให้มีเรือติดอยู่ในช่องแคบกว่า 38 ลำ

ทั้งหมดนี้ แม้จะเป็นการคาดการณ์ในอดีต แต่สถานการณ์ความไม่สงบในภูมิภาคตะวันออกกลางในปัจจุบัน เป็นสิ่งที่หลายประเทศหยิบยกขึ้นมา และทุกคนเห็นตรงกันแล้วว่า จะต้องมีเส้นทางคมนาคมที่เป็นทางเลือกได้ ซึ่งก่อนหน้านี้ไทยเคยมีการพูดคุยเรื่องการขุดคลองไทยและโครงการแลนด์บริดจ์ และมีความเห็นตรงกันว่าโครงการแลนด์บริดจ์จะมีความคุ้มค่าในการลงทุนมากกว่า

นายสิริพงศ์ ยังระบุด้วยว่า ส่วนที่จะต้องเป็นเวลานี้ เนื่องจากเป็นเวลาที่ใช่ เพราะเราได้ประเมินแล้วว่าความแออัดของช่องแคบมะละกาที่จะเกิดขึ้นในอีก 10 ปีข้างหน้า ทำให้เกิดความจำเป็นต้องทำเส้นทางคมนาคมทางเลือกขึ้นมา ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศมหาอำนาจที่ไม่มีใครสามารถบอกได้ว่าจะดีขึ้นหรือเลวลง และความพร้อมของ Smart Port Technology & AI-Digitalization

“วันนี้เทคโนโลยีก้าวหน้ามากขึ้น ในอดีตท่านอาจจะคิดว่าการเดินทางทางเรือ หมายความว่าจะใช้เรืออย่างเดียว ไม่ควรจะเป็นการยกเปลี่ยนลำ ยกของออกจากเรือขึ้นทางราง แต่นี่คือเทคโนโลยีที่เราคิดมาว่า ถ้าเป็นแลนด์บริดจ์จะประหยัดเวลาการเดินทางข้ามจากอ่าวไทยไปทะเลอันดามัน ประหยัดเวลาในการเดินทางผ่านช่องแคบมะละกาไป 5 วัน ดังนั้นเวลานี้จึงเป็นเวลาที่เหมาะสมกับการขับเคลื่อนนโยบาย”

นายสิริพงศ์ ยอมรับว่า ในอดีต สนข. เคยทำข้อมูล FIRR ต่ำ และร่วมมือกับบริษัทที่ปรึกษาด้านวิศวกรรมระดับโลกจากเนเธอร์แลนด์ ที่ประสบการณ์ในการวิเคระห์มาเป็น 140 ปี มีเครือข่ายสำนักงาน 68 แห่งใน 27 ประเทศทั่วโลก วันนี้ FIRR ของ สนข. เปลี่ยนไป เป็น 11.87% ซึ่งเราพิจารณาดูแล้วมีความน่าสนใจที่จะลงทุน และเป็นโครงการที่เรามุ่งหวังว่าจะเป็นโครงการแบบ PPP หรือโครงการร่วมระหว่างรัฐกับเอกชน เชื่อว่าจะไม่เป็นภาระด้านงบประมาณมากเกินไป

จากนั้น นางสาวอรทัย ได้สอบถามถึงผลกระบทบทางสิ่งแวดล้อมของคนในพื้นที่จังหวัดระยอง และชุมพร ที่นักวิชาการออกมาระบุว่า EHIA กับ EHIA ที่อยู่ในโครงการ กับที่มีการสำรวจจริงต่างกันอย่างมหาศาล จึงอยากถามว่าจะมีการสำรวจ EHIA ใหม่ก่อนการตัดสินใจลงทุนในโครงการนี้หรือไม่ และจะทำอย่างไรให้ประชาชนมั่นใจว่าไม่ใช่ข้อมูลด้านเดียว แต่เป็นข้อมูลที่ประชาชนยอมรับ และมีมาตรการที่เป็นรูปธรรมให้โครงการอยู่คู่กับคนในพื้นที่ได้

นายสิริพงศ์ ตอบว่า ทุกครั้งที่มีการก่อสร้างโครงการที่เปลี่ยนแปลงภูมิประเทศ จะมีข้อถกเถียงที่มีความสำคัญ เพราะส่งผลต่อระบบนิเวศที่จะเปลี่ยนแปลง เป็นธรรมดาของทุกโครงการ ไม่ใช่แค่ในประเทศไทย ซึ่งตนทราบดีว่าโครงการแลนด์บริดจ์มีข้อโต้แย้งจากในหลายๆ ส่วน ทั้งประเด็น EIA และ EHIA ที่รัฐบาลจะต้องทำให้ครบถ้วน และทำความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่ให้เข้าใจสิ่งที่จะเกิดขึ้นใน 4 จังหวัดภาคใต้ ที่ในอนาคตที่เราจะเรียกว่า SEC

สิ่งเหล่านี้ต้องเกิดการสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่ โดยกระบวนการเริ่มต้นจะต้องทำ พ.ร.บ.SEC ก่อน ส่วนที่อาจมีข้อกังวลว่าชาวต่างชาติจะถือครองที่ดินเกินกว่าคนไทยหรือไม่ ในความเป็นจริงเราจัดสรรพื้นที่ให้คนไทยและคนต่างประเทศได้มีโอกาสลงทุน สิ่งที่เกิดขึ้นคือการสร้างเศรษฐกิจใหม่ การจ้างงานรูปแบบใหม่ ถ้าวันนี้เรามีทางออกทางทะเลทั้งฝั่งอันดามันและอ่าวไทย จะมีอุตสาหกรรมใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นเพื่อการส่งออกมากมายเพียงใด

นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงอาชีพที่สงวนให้กับคนไทยในพื้นที่เท่านั้น ขอขอบคุณในความเป็นห่วง ยืนยันว่ารัฐบาลตั้งใจทำโครงการนี้เพื่อให้เกิด New S-Curve ใหม่ ของคนไทย ให้เป็นเครื่องจักรตัวใหม่ที่จะสร้างรายได้และสร้างเศรษฐกิจให้กับจังหวัดภาคใต้ ส่วนผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตเป็นสิ่งสำคัญที่รัฐบาลจะไม่ปล่อยให้หลุดไป ขอให้ประชาชนในพื้นที่สบายใจได้

ต่อมา นางสาวอรทัย ยังระบุว่า อยากให้รัฐมนตรีเน้นย้ำอาชีพสงวนที่จะไม่ปล่อยให้ต่างชาติเข้ามาแย่งงาน รวมถึงบทลงโทษ ขณะเดียวกันจะทำอย่างไรให้ประเทศไทยไม่ตกเป็นเป้าและเป็นพื้นที่การแข่งขันของประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ รวมทั้งการเวนคืนที่ดินของประชาชนในพื้นที่ชุมพรและระนอง ที่จะถูกมอบไปให้เป็นสัมปทานของชาวต่างชาติ และอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลไทย ทำให้คนไทยไม่รู้สึกว่าถูกชาวต่างชาติรุกล้ำ

นายสิริพงษ์ ยังเน้นย้ำในส่วนของระยะเวลาขนถ่ายสินค้าของโครงการแลนด์บริดจ์ที่ใช้เวลา 5 วัน ว่า สำหรับคนปกติอาจจะเป็นระยะเวลาแค่ 5 วัน แต่ในสถานการณ์ที่เรือไม่สามารถแล่นผ่านได้ ระยะเวลา 5 วัน มีความสำคัญ

ส่วนกรณีสัมปทานให้กับชาวต่างชาติ 50 ปีนั้น ยืนยันว่าต่างจาก 99 ปี เพราะหากไม่ได้ทำผิดเงื่อนไข จึงจะมีสิทธิ์ที่จะขอต่อสัญญาได้ และเพื่อให้เกิดความมั่นใจ รัฐบาลได้เปิดตั้งกองทุนให้ผู้ได้รับสัมปทานต้องสมทบเข้ากองทุนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ SEC เชื่อว่าสิ่งนี้จะสร้างความอุ่นใจให้กับคนในพื้นที่ได้ ขณะเดียวกันการเวนคืนที่ดินเป็นหน้าที่ของรัฐบาล ในการจัดสรรเพื่อให้ประชาชนคนไทยได้รับประโยชน์สูงสุด และย้ำว่า เรื่องการแข่งขันทางภูมิเศรษฐศาสตร์ ไทยมีจุดแข็งในการรักษาสถานภาพความเเป็นกลาง ในการต่อสู้กันของขั้วอำนาจเศรษฐกิจ